Türk vatandaşlığı başvurunuz İçişleri Bakanlığı tarafından reddedildiyse bu karara karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Kanun bu ret kararı için ayrı bir dava süresi göstermez. Bu nedenle genel süre olan 60 gün uygulanır. Aşağıda doldurulabilir dilekçe ve vatandaşlık kararlarının dava yolu anlatılıyor.
Vatandaşlık Başvurusu Nasıl İşler?
Türk vatandaşlığı başvuruları yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine yapılır. Genel yoldan başvuran yabancıların şartları illerde oluşturulan vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu tarafından incelenir.[1] Başvuru şartları taşıyanlar için dosya düzenlenir ve karar verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlık durumu uygun görmezse talep reddedilir.[2] Kanun, aranan şartları taşımanın kişiye mutlak bir hak sağlamadığını da belirtir.[3]
| Yol | Ana şartlar | Karar veren |
|---|---|---|
| Genel yol (m.11) | Kesintisiz beş yıl ikamet, gelir veya meslek, Türkçe, iyi ahlak, milli güvenlik ve kamu düzeni engeli olmaması | Bakanlık |
| Evlilik yoluyla (m.16) | Türk vatandaşıyla en az üç yıl evli olmak, evliliğin devam etmesi, aile birliğinde yaşama | Bakanlık |
| İstisnai yol (m.12) | Olağanüstü hizmet, belirli ikamet izni veya Turkuaz Kart, vatandaşa alınması zaruri görülenler, göçmen olarak kabul edilenler | Cumhurbaşkanı kararı, işlemler Bakanlıkça yürütülür |
Genel yol için ana şartlar kanunda sayılmıştır.[4] Evlilik yoluyla başvuruda üç yıllık evlilik şartı vardır. Evlilik doğrudan vatandaşlık kazandırmaz.[5] İstisnai yolda milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması da aranır. Bu engel varsa talepler Bakanlıkça reddedilir.[6] İstisnai yol hakkında genel bilgi için Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması sayfasına bakın.
Ret Kararına Karşı Dava Süresi ve Mahkeme
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kararın bildirimi | Karar ilgiliye ve başvuru makamlarına tebliğ edilir | 5901 sayılı Kanun m.41/1 |
| Dava süresi | Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün | İYUK m.7 |
| Önce üst makama başvuru | Dava süresi içinde yapılabilir ve süreyi durdurur. Cevap için 30 gün vardır | İYUK m.11 |
| Bakanlık işlemi için mahkeme | İdare mahkemesi | 2576 sayılı Kanun m.5 |
| Cumhurbaşkanı kararı için mahkeme | Danıştay ilk derece mahkemesi | 2575 sayılı Kanun m.24/1-a |
5901 sayılı Kanun ret kararı için ayrı bir dava süresi içermez. Bu nedenle özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde dava açma süresi olan altmış gün uygulanır.[7] Süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar.[8]
İdari yargı denetimi yalnızca hukuka uygunluk denetimidir. Mahkeme yerindelik denetimi yapamaz.[9] Bu nedenle dilekçede “bu karar yersiz” demek yerine şartları taşıdığınızı belgeyle göstermelisiniz. Gerekçesiz, eksik incelenmiş veya gerçek olmayan bilgilere dayanan ret işlemleri hukuka aykırılık sebebi olabilir.
Vatandaşlık Başvurusu Ret Davası Dilekçesi
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir. Cumhurbaşkanı kararı doğrudan dava konusu olacaksa görevli mahkemenin Danıştay olduğunu kontrol edin.
Harç ve Başvuru Notu
Dava dilekçesiyle birlikte başvuru harcı ve tebligat giderleri için gider avansı yatırılır. Tutarlar her yıl değiştiği için güncel miktarı mahkeme veznesinden veya adliyenin duyurularından öğrenin; bu sayfada tutar yazılmamıştır. Dava, işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır; karar Bakanlık tarafından verildiyse bu yer genellikle Ankara’dır.[10]
Evlilik Yoluyla Başvuruda Neler Önemlidir?
Türk vatandaşıyla evlilik doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. Başvuru için en az üç yıldır evli olmak ve evliliğin devam etmesi gerekir. Başvuruda aile birliği içinde yaşama, evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama ve milli güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel olmaması şartları aranır. Ret gerekçesi “aile birliği yok” ise ortak ev, fatura, çocuk, komşu beyanı ve fotoğraf gibi delilleri dilekçeye ekleyin. Ayrıntılar için Türk vatandaşlığının evlilikle kazanılması sayfası okunabilir.
Vatandaşlığın İptali Durumunda
Vatandaşlığı kazanma kararı yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi sonucu verilmişse karar veren makam tarafından iptal edilir.[11] Vatandaşlığı iptal edilenlerin malları için tasfiye hükümleri uygulanır. İptal kararına karşı yargı yoluna başvurulursa malların tasfiyesi dava sonuna bırakılır.[12] Bu dilekçe iptal kararı için de uyarlanabilir.
Dava Sonrası Süreç
Mahkeme dilekçeyi önce görev, yetki, süre ve husumet yönünden inceler. Bu inceleme dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılır.[13] Eksik yoksa dilekçe idareye tebliğ edilir. Mahkeme dosyayı inceler, gerekirse belge ve bilgi ister. İptal kararı verilirse idare kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem yapmak zorundadır.[14]
İdare mahkemesi kararlarına karşı kural olarak tebliğden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.[15] İptal kararı çıksa bile idare yeniden işlem yapabilir. Bu yüzden eksik belgeleri baştan tamamlamak önemlidir.
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Ret gerekçesini öğrenin. Karar metni gerekçesizse, tebliğ ve dosya içeriğini inceleme talebinde bulunun.
- İkamet kesintilerini düzeltin. Genel yolda kesintisiz beş yıl aranır. Türkiye dışında geçen süre toplam on iki ayı geçmemelidir.[16]
- Belgelerinizi tamamlayın. Gelir, sigorta, Türkçe ve sabıka kayıtlarını güncel tutun.
- Tebliğ tarihini saklayın. Dava süresi bu tarihten başlar.
Genel bilgi için Türk vatandaşı olmak sayfasını okuyun. Kanun metni için Türk Vatandaşlığı Kanunu sayfasına bakabilirsiniz. İkamet izninizin sürekliliği vatandaşlık için önemlidir. İkamet izni sorunları için ikamet izni ret iptal davası sayfasına bakın. Tüm belgeler dilekçe örnekleri sayfasında listelenir. Sorularınızı soru formu ile iletebilirsiniz.
Vatandaşlık Ret Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Vatandaşlık başvurusu reddedilirse kaç gün içinde dava açılır?
Kanunda ayrı bir dava süresi yoktur. İdare mahkemesinde genel süre olan 60 gün uygulanır. Süre, yazılı bildirimi izleyen günden başlar.
Ret kararına karşı önce idareye başvurmam gerekir mi?
Zorunlu değildir. Dava açma süresi içinde işlemin kaldırılmasını üst makamdan veya işlemi yapan makamdan isteyebilirsiniz. Bu başvuru dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır.
Şartları taşıyorum, yine de ret verilebilir mi?
Evet. Kanun, aranan şartları taşımanın vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamadığını yazar. Ancak ret kararı gerekçeli ve hukuka uygun olmalıdır. Mahkeme hukuka uygunluk denetimi yapar.
Milli güvenlik gerekçesi gösterilirse ne yapılır?
Mahkeme idare işlem dosyasını getirtir. Dosyadaki bilgi ve belgelerin hukuka uygunluğu orada incelenir. Dilekçede bu konuda somut bilgi eksikliğini açıkça yazın.
Dilekçeye hangi belgeler eklenir?
Dava konusu işlemin aslı veya örneği eklenir. Tebliğ belgesi, pasaport ve kimlik örnekleri, başvuru evrakı ve şartları taşıdığınızı gösteren belgeler de eklenir. Dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olmalıdır.
Kaynaklar
- 5901 sayılı Kanun m.18 ve m.37 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.19/1 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.10/1 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.11/1 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.16/1 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.12 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1 ↩
- 2577 sayılı Kanun m.7/2 ve m.8/1 ↩
- 2577 sayılı Kanun m.2/2 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.31 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.33/2 ↩
- 2577 sayılı Kanun m.14/3-4 ↩
- 2577 sayılı Kanun m.28 ↩
- 2577 sayılı Kanun m.45/1 ↩
- 5901 sayılı Kanun m.15/1 ↩