Sınır dışı işlemi için geri gönderme merkezinde tutulan yabancı, gözetim kararına karşı sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir. Hakim, başvuruyu beş gün içinde karara bağlar. Aşağıda bu başvuruya ait doldurulabilir bir dilekçe, süre bilgisi ve gözetimin hukuki çerçevesi yer alıyor.
İdari Gözetim Nedir, Kimler için Alınır?
İdari gözetim, sınır dışı işlemi tamamlanıncaya kadar yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasıdır. Valilik, sınır dışı kararı verilen kişilerden şu durumdakiler için gözetim kararı alır: kaçma veya kaybolma riski taşıyanlar, giriş ya da çıkış kurallarını çiğneyenler, sahte veya asılsız belge kullananlar, geçerli bir mazereti olmadan kendilerine verilen sürede ülkeden ayrılmayanlar ve kamu düzeni, güvenliği ya da sağlığı için tehdit sayılanlar.[1]
Gözetim yerine alternatif yükümlülükler de getirilebilir. Kanun bunları şöyle sıralar: belirli bir adreste oturma, düzenli bildirimde bulunma, aileyle birlikte geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, gönüllü kamu hizmeti, teminat ve elektronik izleme.[2] Valilik her ay gözetimin sürmesinin gerekip gerekmediğini yeniden tartar. Gerek kalmadığında gözetim hemen bitirilir.[3]
Süreler ve Başvuru Merci
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Başvurulacak merci | Sulh ceza hakimi | 6458 sayılı Kanun m.57/6 |
| İnceleme süresi | Dosya 5 gün içinde karara bağlanır | 6458 sayılı Kanun m.57/6 |
| Karar | Kesin karar, ayrıca kanun yolu yok | 6458 sayılı Kanun m.57/6 |
| Başvurunun etkisi | Dilekçe verilmesi gözetimi kendiliğinden sona erdirmez | 6458 sayılı Kanun m.57/6 |
| Yeniden başvuru | Koşullar değiştiyse yeni dilekçe verilebilir | 6458 sayılı Kanun m.57/6 |
| Gözetim süresi | En çok 6 ay. İş birliği olmazsa 6 ay daha eklenebilir | 6458 sayılı Kanun m.57/3 |
| Uluslararası koruma başvuru sahibinin gözetimi | En çok 30 gün | 6458 sayılı Kanun m.68/5 |
Kanun, itiraz için ayrı bir süre koymamıştır. Gözetimdeki kişi, yasal temsilcisi veya avukatı doğrudan sulh ceza hakimliğine yazabilir. Dilekçe idareye bırakılırsa idare onu bekletmeden yetkili hakimliğe iletmek zorundadır.[4] Gözetim sürdükçe başvuruyu ertelemeyin.
İdari Gözetim Kararı Size Nasıl Bildirilir?
Gözetim kararı, süre uzatmaları ve aylık değerlendirmelerin sonucu gerekçeleriyle yabancıya, temsilcisine ya da avukatına bildirilir. Avukatı bulunmayan kişiye ayrıca kararın sonucu ve itiraz yolları anlatılır.[5] Sınır dışı kapsamındaki yabancı kolluk tarafından yakalanınca derhal valiliğe bildirilir. Değerlendirme ve karar süresi 48 saati geçemez.[6]
Avukat ücretini ödeyemeyen ve gözetime karşı yargı yoluna giden kişiye, isterse avukat görevlendirilir.[7] Kararı aldığınız anda bu hakkı talep edebilirsiniz.
İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir. Dilekçeyi idareye vererek sulh ceza hakimine iletilmesini isteyebilirsiniz.
Dilekçeyi Nasıl Teslim Edersiniz?
Dilekçeyi doğrudan yetkili sulh ceza hakimliğine verebilirsiniz. İdareye verilirse kanun, dilekçenin derhal sulh ceza hakimine ulaştırılmasını ister. Teslim ederken alındı belgesi veya kayıt isteyin. Kopyasını avukatınıza veya yakınlarınıza iletin.
Hakimliğin kararı kesindir ve ayrıca kanun yolu yoktur. Ancak koşullar değişirse yeniden başvurabilirsiniz. Örneğin sağlık durumu ağırlaşmış, adres ve teminat imkanı oluşmuş veya sınır dışı süreci uzamışsa yeni başvuru yapılabilir.
Gözetimle Birlikte Başka Davalar da Gerekir mi?
İdari gözetim ve sınır dışı etme kararı ayrı işlemlerdir. Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesine yedi gün içinde başvurulur. Bu başvuru için sınır dışı kararı iptal davası dilekçesi örneği vardır. Gözetim itirazı sınır dışı davasının yerine geçmez.
Sınır dışı kararından sonra yabancının Türkiye’ye girişi Genel Müdürlük veya valilikler tarafından yasaklanır.[8] Bu yasağa karşı giriş yasağı iptal davası açılabilir. Genel bilgi için deport sayfasını inceleyin.
Uluslararası koruma başvuru sahipleri sadece başvuru yaptıkları için idari gözetim altına alınamaz. Gözetim istisnai bir işlemdir ve en çok otuz gün sürebilir. Bu kişiler de idari gözetime karşı sulh ceza hakimine başvurabilir.[9] Uluslararası koruma süreci için uluslararası koruma ret kararı iptal davası örneğine bakın.
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Somut olgular yazın. “Kaçma riskim yok” demek yetmez. Kira sözleşmesi, aile bağları ve düzenli bildirim gibi somut olguları belirtin.
- Alternatif önerin. Belirli adreste ikamet veya bildirim gibi yükümlülükleri kabul ettiğinizi yazın.
- Sağlık belgelerini ekleyin. Rapor ve reçete varsa dilekçeye koyun.
- Yakınlarınızı bilgilendirin. Avukatınız veya yakınınız adınıza başvuru yapabilir.
Kanun metni için Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu sayfasına bakabilirsiniz. Tüm belgeler dilekçe örnekleri sayfasında listelenir. Bilgi göndermek için soru formu sayfasını kullanın.
İdari Gözetim İtirazı Hakkında Sık Sorulan Sorular
İdari gözetime itiraz için kaç gün süre var?
Kanun ayrı bir başvuru süresi yazmaz. Sulh ceza hakimi başvuruyu beş gün içinde sonuçlandırır. Gözetim sürdüğü için başvuruyu hemen yapmanız gerekir.
İtiraz edince gözetim durur mu?
Hayır. Kanun, başvurunun gözetimi durdurmadığını açıkça yazar. Hakim kaldırma kararı verirse gözetim biter.
Hakimin kararına karşı başvuru yapabilir miyim?
Karar kesindir. Ancak gözetimi gerektiren koşulların kalktığını veya değiştiğini ileri sürerek yeniden başvurabilirsiniz.
Gözetim en fazla ne kadar sürer?
Geri gönderme merkezindeki gözetim altı ayı aşamaz. Yabancı iş birliği yapmadığı veya ülkesine dair doğru bilgi vermediği için işlemler bitmezse en çok altı ay daha eklenebilir. Uluslararası koruma başvuru sahipleri için süre otuz günü geçemez.
Gözetimden çıkmak için ne önerebilirim?
Alternatif yükümlülük önerebilirsiniz. Kanunda adreste oturma, bildirim, teminat, elektronik izleme gibi seçenekler vardır. Gözetime gerek kalmayan yabancı için valilik gözetimi bitirip bu yükümlülüklerden birini getirir.
Kaynaklar